Een van de mooiste hoofdstukken die ik ooit heb vertaald, staat in De springbron, een roman van de Zweedse schrijfster Kerstin Ekman. Het verhaal speelt in een provinciestad in de jaren ’20-’30 van de vorige eeuw. Frida, een wasvrouw, is uitgenodigd op een bruiloft, en haar dochter Dagmar, die naaister is, wil een jurk voor haar naaien. Alleen al de beschrijving van de winkel waar ze samen stof gaan kopen – vier bladzijden lang – is heerlijk om te lezen. Daarna komt ook alles wat er komt kijken bij het naaien van de jurk uitgebreid aan de orde. De komende tijd zal ik hier wat stukken uit dit hoofdstuk plaatsen. Om te beginnen een paar fragmenten over de stoffenwinkel.

…

(uit blz. 295-299)

De stoffenzaak was een lang, smal vertrek met een lange toonbank vol krassen van de scharen en de met messing bezette maatstokken. Achter de toonbank lagen rollen stof tot aan het plafond opgestapeld. Uiterst links lagen om te beginnen de katoenwaren, de eenvoudigste onderop: keper en lakenkatoen en behangdoek, ja, zelfs zeefdoek hadden ze in voorraad. Dan kwamen de glanzende chintzstoffen met hun grote bloemenruikers, het denim en het manchester, waardoor broeken van kleine jongetjes een zoevend geluid maakten bij het lopen. Er waren mousseline en batist voor nachtponnen, maar de roze en lichtblauwe, gebloemde flanelletjes die de meesten kochten, lagen onderop. Piqué voor kraagjes en garneersels was er in verschillende diktes en verder lag er het voile dat alle jonge meisjes tegenwoordig wilden hebben. Dat was heel doorschijnend en dun als ze ‘s avonds gingen dansen, en als ze in de ochtenddauw thuiskwamen, slierde het erg onelegant rond hun benen.
[...]
De mooiste rollen lagen vlak bij de etalage en dat waren tevens de dunste, want stoffen op zijdebasis nemen niet veel plaats in. Dagmar wist van alle hoe ze heetten, het stijve brokaat, dat een stevige dame op een wandelende sofa kon laten lijken als het niet de juiste snit kreeg, chiffon, dat rimpelige armen verborg, crêpes, failles en foulards. Organdie werd tegenwoordig alleen verkocht voor kleine meisjes.
[...]
Niets stijfs, niets stevigs mocht het op het ogenblik wezen, het moest het zachtste, glanzendste velvet zijn. Denk je eens in hoe leuk dat staat, een bosje veren of franjes bij dat zijdefluweel! Het was eigenlijk zo gek nog niet om je rok met franjes te verlengen, als je hem wat langer wilde laten lijken. De roklengte kroop steeds verder omhoog.
[...]
De soepele georgettes met hun paillettenborduursels, die zich zo goed lieten draperen, waren heel mooi nu dat hele losse met ruime, opgenomen plooien zo in de mode was. Tegenwoordig droeg geen enkele jonge vrouw meer een korset, alles hing maar te flabberen. Nu ja, daar mocht je van denken wat je wilde.
[...]
Toen iedereen uiteindelijk scheen te hebben besloten dat het een cyclaamkleurige wollen georgette moest worden, zei Frida dat ze nooit van haar leven iets roods zou willen dragen. Het was warm in de winkel en ze moest gaan zitten. Van de planken kwam een doordringende appretuurlucht en er zweefden stofjes in de lucht, wat de ademhaling bemoeilijkte. Toen merkte Dagmar dat Frida een hoekje vasthield van een blauwgrijze wollen crêpe, waarnaar haar handen vaak waren teruggekeerd. Ze had erin geknepen en eraan geplukt en een stukje ervan verscheidene keren in haar hand verfrommeld zonder dat er ook maar één kreukeltje in was gekomen.
‘Is dit wat je hebben wil?’ vroeg Dagmar.
Ze kon alleen nog maar knikken en ze herinnerde zich niet meer wat er op het prijskaartje had gestaan.

…

Kerstin Ekman: De springbron. 1e druk 1985, diverse herdrukken. Het boek wordt vaak tweedehands aangeboden en is ook te leen in openbare bibliotheken.

Vervolg Literair naaiwerk