
Willem Drost – Bathseba met de brief van koning David. 1654.
Ook een vertaler is in eerste instantie een argeloze lezer, die door een krachtig boek kan worden overvallen. Toen een uitgeverijredacteur mij jaren geleden vroeg of ik de roman Bat Seba van Torgny Lindgren zou willen vertalen, zei ik zonder aarzelen ja. Ik het het boek nog niet in handen gehad, maar ik kende Lindgrens eerdere roman De weg van de slang, een beklemmende vertelling, maar prachtig geschreven, en de verhalen in Lindgrens boek De schoonheid van Merab vond ik zo ongeveer het mooiste wat ik in jaren gelezen had. Lindgrens bijzondere stijl in combinatie met het bijbelse thema van David en Bathseba – ik verheugde me er bij voorbaat op daar mijn tanden in te kunnen zetten.
Ik kreeg Bat Seba mee naar huis, begon te lezen en kon het boek vervolgens niet meer wegleggen. Het viel met een enorme dreun in mijn bewustzijn, waar de vreugde over de vertaalopdracht plotseling onvindbaar was. De wreedheden, het huiveringwekkende godsgeloof, de beklemmende waarheid in het boek grepen me ontzettend aan. Ik nam het boek mee naar bed, las het uit en dacht: dit is te erg. Dit kan ik niet vertalen, hier kan ik niet maandenlang mee bezig zijn. Tot diep in de nacht lag ik te tobben of ik mezelf dit moest aandoen. Tegen de ochtend besloot ik dat dat niet hoefde. Ik schreef een briefje aan de redacteur met de mededeling dat Bat Seba een indrukwekkend boek was, maar dat ik tot mijn vreselijke spijt de vertaalopdracht moest teruggeven. Ik legde het briefje in het boek naast mijn bed. Gerustgesteld door mijn eigen besluitvaardigheid sliep ik onmiddellijk in.
Een paar uur later werd ik met een fris hoofd wakker. Mijn oog viel op het boek, op het briefje. Een gevoel van bevrijding. Helder zonlicht buiten; de brief lag klaar. Ik bladerde nog eens door het boek. Wat was het toch ongelooflijk goed geschreven. Hoe kwam ik er eigenlijk bij dat ik het niet aan zou kunnen dit schitterende verhaal te vertalen. Het vertaalmachientje in mijn hoofd stond al startklaar te zoemen; ik was vrij, ik hoefde alleen maar nog een keer een besluit te nemen en te beginnen. Ik gooide het briefje aan de redacteur in de prullenbak en begon.
Na de verschijning van Bathseba heb ik van Torgny Lindgren nog drie boeken vertaald:
In het water van Bonte Bladen (ook uitverkocht), Het licht (meermalen herdrukt) en Het ultieme recept (ook nog leverbaar). Momenteel werk ik aan de vertaling van een volgend boek van deze schrijver, mijn favoriet onder de moderne Zweedse auteurs.
@Wieneke. Ik vind het inderdaad moeilijk om een schrijver te vertalen die me weinig zegt. Toch heb ik dat wel eens moeten doen. Je probeert er dan toch het beste van te maken. Tegenwoordig heb ik ook ander werk, zodat ik alleen vertaalopdrachten hoef aan te nemen die ik echt leuk vind.
Geplaatst door: Bertie | zaterdag 26 april 2008 om 19:52
wat geweldig beschreven van je ,ik zie die worsteling helemaal voor me…..wat jammer toch dat vertalers alleen wat te horen krijgen als het slecht is…..het is 1 worsteling met taal en gevoel,petje af hoor …….en grappig om de strijd vooor het vertalen al te lezen…hihi ….weegschaal?????
Geplaatst door: Hilly | zondag 27 april 2008 om 8:55
@Hilly. Weegschaal, huh? Wat heeft dit met m’n gewicht te maken? O, je bedoelt…. Nee hoor, haha. Trouwens, als ik me niet had voorgenomen van zo weinig mogelijk clubs lid te zijn/worden, zou ik lid zijn van de AAV (Anti-Astrologie Vereniging)
Geplaatst door: Bertie | zondag 27 april 2008 om 10:13
Bertie, ik ben onmiddelijk gegrepen als ik dit log lees. Je hebt me ongelofelijk nieuwsgierig gemaakt naar dit boek. Het bijbelverhaal is me helemaal bekend, maar ik maak me sterk dat dit boek er een totaal ander licht op werpt. Ik ga straks eens snuffelen bij 2e handsboeken.
Je worsteling en de daarop volgende bevrijding “klinkt” bijna als een Goddelijke openbaring. Als ik ooit de kans krijg het te lezen zal het met ontzag zijn omdat ik weet hoeveel het jou heeft gekost.
Geplaatst door: Corrie | zondag 27 april 2008 om 14:46
Mooi die achtergrond te weten! Ik ga toch maar eens op zoek naar deze boeken! De zomervakantie komt eraan, tijd om verhalen te lezen!
Geplaatst door: *Marianne* | zondag 27 april 2008 om 17:29
hahahahahah….
Geplaatst door: Hilly | woensdag 30 april 2008 om 21:27
Verwante blogposts:








Reacties:
Dat heb ik me inderdaad wel eens afgevraagd: een vertaler moet toch eigenlijk ook wel iets met een schrijver of een genre hebben om het goed te doen. Is dat zo? Of zijn jullie vertalers gewoon bezig met taalkundig de beste oplossingen te zoeken, zodat de zinnen mooi blijven en de bedoeling goed overkomt. Ik druk me wat onhandig uit wellicht, maar je begrijpt me vast wel.
Geplaatst door: Wieneke | zaterdag 26 april 2008 om 10:00